Materiały edukacyjne – przejście Wenus przed tarczą Słońca

W dniu z 5 na 6 czerwca 2012 roku miało miejsce wyjątkowe zjawisko przejścia Wenus przed tarczą Słońca. Zjawisko to nie nie powtórzy aż do 2117 roku. Różnorodne obserwacje zjawiska przejścia wykonane przez astronomów projektu GLORIA służą obecnie wielu celom.

Poniższe materiały edukacyjne poprowadzą Ciebie przez historyczne obserwacje zjawiska tranzytów, wyjaśnią dlaczego ich obserwacje były tak ważne i jak były one używane do wyznaczania istotnych informacji o naszym Układzie Słonecznym m.in. w wyznaczaniu odległości Ziemia-Słońce.

Obserwacje tranzytów planet krążących wokół gwiazd innych niż Słońce pozwalają na wyznaczenie rozmiarów tych planet, co z kolei jest ważnym krokiem do określania ich gęstości i stwierdzenia czy są to planety skaliste (jak nasza Ziemia) czy też gazowe. Zatem, obserwacje tranzytów planet, są nie tylko ważnym elementem historii astronomii, ale bardzo ważnym działem współczesnych badań astronomicznych.


RELACJA Z PRZEJŚCIA WENUS PRZED TARCZĄ SŁOŃCA


Przedmioty:
• astronomia, fizyka, matematyka, historia, informatyka, analiza obrazów
Rodzaj materiałów:
• szczegółowy (około 30 stron) opis przejścia Wenus przed tarczą Słońca i w jaki sposób dzięki temu zjawisku można wyznaczyć odległość Ziemia-Słońce
Adres internetowy: Dokument PDF
Języki:
• angielski, włoski, hiszpański, polski, czeski, rosyjski
Poziom kształcenia:
• młodzież w wieku 15-18 lat

 

Opis:

Przejście Wenus na tle tarczy Słońca w roku 2012 dla nas było jedyną szansą na zobaczenie tego zjawiska. W przeszłości zjawisko tranzytu było wykorzystywane do pomiaru odległości dzielącej Ziemię od Słońca. W powyższym dokumencie wyjaśniane są dwie metody wyznaczania wspomnianej odległości, zależności te wyprowadzane są z użyciem twierdzenia Pitagorasa oraz paralaksy.

W dokumencie zapisane są również relacje z ekspedycji projektu GLORIA do Japonii i Australii.


PARALAKSA


Przedmioty:
• astronomia, plastyka, fizyka, matematyka
Rodzaj materiałów:
• animacja pokazująca jak astronomowie stosują metodę paralaksy do wyznaczania znacznych odległości
Adres internetowy: kanał Youtube użytkownika Unicycle guy
Języki:
• nie dotyczy
Poziom kształcenia:
• młodzież w wieku od 10 do 18 lat

Opis:
Animacja w sposób prosty przekazuje jak efekt paralaksy może posłużyć do pomiaru odległości w astronomii i w sztuce. Następnie wątek rozszerzany jest o zjawisko przejścia Wenus przed tarczą Słońca i to jak różnica w położeniu tarczy Wenus na tarczy Słońca obserwowana z dwóch odległych miejsc na Ziemi umożliwia wyznaczenie wzajemnej odległości Ziemi od Słońca.


POMIAR ODLEGŁOŚCI ZIEMIA-SŁOŃCE


Przedmioty:
• astronomia, fizyka, matematyka, informatyka, analiza obrazów
Rodzaj materiałów:
• narzędzie on-line do wyznaczenia odległości Ziemia-Słońce
Adres internetowy: Venus Web Calculator
Języki:
• angielski, włoski, hiszpański, polski, czeski, rosyjski, francuski, niemiecki
Poziom kształcenia:
• młodzież w wieku od 15 do 18 lat

Opis:
Interaktywne narzędzie internetowe zasadza się na dwóch metodach pomiary odległości Ziemia-Słońce opisanych w materiałach informacyjnych. Uczniowie nie muszą wgłębiać się w materiały informacyjne aby skorzystać z narzędzia. Dostępna jest pomoc on-line zawierająca konieczne instrukcje. Ponieważ przesunięcie paralaktyczne jest bardzo małe, istotne jest precyzyjne ustawienie kursora. Prosimy o przesyłanie opinii na temat tego narzędzia abyśmy mogli je udoskonalić. Ćwiczenie powinno zająć około 20 minut.


WIADOMOŚĆ W PRZYSZŁOŚĆ


Przedmioty:
• astronomia, historia, nauki społeczne, środowisko, geografia
Rodzaj materiałów:
• archiwum zdjęć
Adres internetowy: Message to the Future
Języki:
• nie dotyczy
Poziom kształcenia:
• wszystkie

Opis:
Dla większości ludzi żyjących na naszej planecie była jedyna szansa aby zobaczyć tranzyt Wenus. Jakie przesłanie chcemy przekazać kolejnym pokoleniom, które zobaczą je ponownie? Co się działo na świecie tego dnia, w tle tego niezwykłego kosmicznego spektaklu? Poprosiliśmy szereg osób aby w dniach 5 i 6 czerwca 2012 roku udokumentowali ważne dla nich miejsca, momenty codziennego życia, wyjątkowe dla nich wydarzenia, ich samych oraz tych których kochają. W efekcie powstało archiwum niemal 500 zdjęć, które posłużyć może jako znakomite źródło dla: popularyzacji nauki, opowiadania o nauce w szkole w różnych kontekstach, podkreślania roli nauki społecznościowej. Może być również zaczątkiem dla szkolnej kapsuły czasu, która pozostanie zamknięta aż do następnego tranzytu Wenus w roku 2117. Byłoby nam niezmiernie miło gdybyście dali znać jak te zdjęcia posłużyły Waszych projektach. Zgłoszenia prosimy wysyłać na adres: Lorraine.hanlon AT ucd.ie.


TRANZYTY PLANETARNE

Przedmioty:
• astronomia, fizyka, matematyka, historia
Rodzaj materiałów:
• dokument NASA SpaceMath ‘Transit Math’ przekazuje wiedze i umiejętności matematyczne dla pełnego zrozumienia tranzytów planet w naszym Układzie Słonecznym i dla planet pozasłonecznych
Adres internetowy: Space Math VII
Języki:
• angielski
Poziom kształcenia:
• młodzież w wieku od 12 do 18 lat

Opis:
Ten zestaw aktywności powstał w oparciu o pytania uczniów szkół ponadgimnazjalnych, chcącym lepiej zrozumieć kosmos i chcącym sprostać wezwaniom jakie na tej drodze stawia przed nimi matematyka i fizyka. Zestaw ten jest również pożyteczny dla studentów pierwszego roku studiów astronomicznych uczęszczających na Wstęp do Astronomii. Poruszane zagadnienia obejmują zarówno naukę jak i inżynierię opierając się często na najnowszych danych naukowych. Zadania i ich rozwiązania zaprezentowane są w sposób przestępny i zwięzły.